{"id":7429,"date":"2017-11-11T17:10:13","date_gmt":"2017-11-11T16:10:13","guid":{"rendered":"http:\/\/kurierskruda.pl\/?p=7429"},"modified":"2017-11-12T20:05:03","modified_gmt":"2017-11-12T19:05:03","slug":"opowiesc-rzeka-czesc-vii-skad-sie-wzial-halinow-czy-halinow-to-skruda-a-moze-skruda-to-halinow-co-to-byla-kolonia-zagaj","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/kurierskruda.pl\/index.php\/opowiesc-rzeka-czesc-vii-skad-sie-wzial-halinow-czy-halinow-to-skruda-a-moze-skruda-to-halinow-co-to-byla-kolonia-zagaj\/historia-regionu","title":{"rendered":"Halin\u00f3w dawniej letnisko „Wille Halin\u00f3w”! Wst\u0119p do dyskusji."},"content":{"rendered":"

ryc.1 \u017ar\u00f3d\u0142o: na podstawie www.halin\u00f3w.pl – Osiedle „Wille Halin\u00f3w”\u00a0 z oko\u0142o 1900r (60ha) na mapie z 1933r, oraz stacja Skruda – dawniej Halin\u00f3w (1900-1914r.)<\/span><\/p>\n

Czy Halin\u00f3w to dawniej Skruda?\u00a0 Sk\u0105d si\u0119 wzi\u0105\u0142 Halin\u00f3w? Gdzie by\u0142a Kolonia Zagaj?
\n<\/strong><\/p>\n

Przegl\u0105daj\u0105c istniej\u0105ce opracowania (internet, ksi\u0105\u017cka „Halin\u00f3w dawniej Skruda”<\/strong>, oficjalna strona internetowa miasta Halin\u00f3w) dotycz\u0105ce historii powstania miejscowo\u015bci Halin\u00f3w, spostrzegawczy obserwator zauwa\u017cy du\u017co nie\u015bcis\u0142o\u015bci. Szczeg\u00f3lnie b\u0142\u0119dne jest wi\u0105zanie powstania Halinowa z wsi\u0105 Skruda, nap\u0142ywem okolicznej ludno\u015bci po 1866r i dziedzicznymi dobrami \u017cony w\u0142a\u015bciciela maj\u0105tku Skruda. A przecie\u017c wsi Skruda w tym miejscu nigdy nie by\u0142o i co za tym idzie nie by\u0142o te\u017c \u017cadnych d\u00f3br \u017cony w\u0142a\u015bciciela Skrudy.<\/p>\n

Dzieje powstania Halinowa zosta\u0142y obszernie opisane w znakomitej<\/strong> i jedynej, do tej pory, ksi\u0105\u017cce „Halin\u00f3w dawniej Skruda” <\/b>(autor: <\/b>E. Dziumak M. Raciborska z 2008r). Ksi\u0105\u017cka duetu Raciborska-Dziumak by\u0142a impulsem do dalszych poszukiwa\u0144. Z biegiem lat pojawi\u0142y si\u0119 nowe dowody, pozwalaj\u0105ce poprawi\u0107 i uzupe\u0142ni\u0107 t\u0105 histori\u0119.<\/p>\n

3 lipca 2015r na „Imieninach Haliny (Kuszkowskiej – red.) w Halinowie” Burmistrz Adam Ciszkowski poda\u0142 do publicznej wiadomo\u015bci informacj\u0119 o tym, \u017ce wg. nowych informacji, przystanek kolejowy Halin\u00f3w zosta\u0142 otworzony latem 1900r.\u00a0 dzi\u0119ki zabiegom w\u0142a\u015bciciela maj\u0105tku D\u0142uga Ko\u015bcielna pana Stanis\u0142awa Juszczy\u0144skiego. Wiadomo\u015b\u0107 ta zosta\u0142a opublikowana na stronie internetowej GCK i oficjalnej gminy Halin\u00f3w<\/strong>.<\/p>\n

R\u00f3wnie\u017c w 2015r na stronie internetowej „D\u0119be Wielkie i okolice – \u015bladami przesz\u0142o\u015bci”<\/strong> pan Robert Skorupa<\/strong> opublikowa\u0142 dwa wycinki z Kuriera Warszawskiego<\/strong>, wyja\u015bniaj\u0105ce czas i miejsce powstania Halinowa, stacji kolejowej i miejscowo\u015bci letniskowej.<\/p>\n

\"Og\u0142oszenie<\/a>

ryc. 2 Og\u0142oszenie zamieszczone w Kurierze Warszawskim 30.04.1900r – dzi\u0119ki \u201eD\u0119be Wielkie i okolice \u2013 \u015bladami przesz\u0142o\u015bci\u201d pan Robert Skorupa.<\/strong><\/span><\/p><\/div>\n

” Z zaprowadzeniem nowego letniego rozk\u0142adu jazdy na kolejach nadwi\u015bla\u0144skich, wszystkie poci\u0105gi osobowe, z wyj\u0105tkiem kurierskich i po\u015bpiesznych, b\u0119d\u0105 si\u0119 zatrzymywa\u0142y na nowo otworzonym przystanku na 21 wior\u015bcie od Warszawy odnogi brzeskiej, nazwanym Halin\u00f3w. Przystanek ten otwarto dzi\u0119ki zabiegom w\u0142a\u015bciciela maj\u0105tku D\u0142uga Ko\u015bcielna, p. Juszczy\u0144skiego.”<\/em><\/span><\/p>\n

\"\u017ar\u00f3d\u0142o:<\/a>

ryc. 3 \u017ar\u00f3d\u0142o: „D\u0119be Wielkie i okolice – \u015bladami przesz\u0142o\u015bci” – Kurier Warszawski 21.03.1902. Og\u0142oszenie o sprzeda\u017cy lasu.<\/span><\/strong><\/p><\/div>\n

„Las pod budow\u0119 letnich mieszka\u0144.\u00a0 110 m\u00f3rg suchego g\u0119stego lasu 21 wiorst od Warszawy, przystanek kolei Terespolskiej „Halin\u00f3w” na miejscu do sprzedania w ca\u0142o\u015bci lub cz\u0119\u015bciowo. Wiadomo\u015b\u0107 dw\u00f3r D\u0142uga Ko\u015bcielna przez Mi\u0142osn\u0119.”<\/em><\/span><\/p>\n

Lokalizacj\u0119 wymienionych w\u00a0 1902r. 110 m\u00f3rg (60 ha) dzia\u0142ek letniskowych, w suchym lesie przedstawiono na ryc.1. Jest to obszar obecnie mi\u0119dzy ulicami Szkoln\u0105 i Kazimierza Pu\u0142awskiego, oraz Bema i Okuniewsk\u0105. Uk\u0142ad ulicy na tym obszarze pozosta\u0142 prawdopodobnie bez zmian od 1900r.<\/p>\n

Jeszcze w 1893r. w Warszawie zosta\u0142 wydany przewodnik turystyczny po Otwocku, zwanym wtedy ” Wille Otwockie” <\/b>lub „Otwock Stacyjny”<\/b> (ryc. 4). Wydanie przewodnika zosta\u0142o wznowione w 2014r.<\/p>\n

\"Wille<\/a>

ryc. 4 Wille w Otwocku i warunki pobytu tam\u017ce 1893r.<\/strong><\/span><\/p><\/div>\n

Analiza tych materia\u0142\u00f3w doprowadzi\u0142a nas do wniosku, \u017ce historia powstania Willi Halin\u00f3w\u00a0 <\/b>(Halinowa) ma sw\u00f3j pocz\u0105tek oko\u0142o roku 1866, w okresie negocjacji Stanis\u0142awa Kuszkowskiego<\/strong> z zarz\u0105dem kolei na temat parcelacji maj\u0105tku D\u0142uga Ko\u015bcielna pod budow\u0119 linii kolejowej i stacji.<\/div>\n
Historia ta przetrwa\u0142a we wspomnieniach prawnuczki Stanis\u0142awa Kuszkowskiego , pani Marii Widerszal-Bazyl („Halin\u00f3w dawniej Skruda” str. 53).<\/div>\n
Geneza powstania Halinowa jest nierozerwalnie zwi\u0105zana z histori\u0105 powstania Willi Otwockich <\/b>(ok. 1885-1893). By\u0142a to ta sama, typowa historia i metoda budowy miejscowo\u015bci letniskowych przy liniach kolejowych, kt\u00f3re dynamicznie powstawa\u0142y\u00a0 w XIX w na terenach ca\u0142ej Europy. Na podstawie zebranego materia\u0142u, mogli\u015bmy\u00a0 odtworzy\u0107 etapy oraz tereny budowy i rozbudowy wsp\u00f3\u0142czesnego miasta Halin\u00f3w.<\/b><\/div>\n

W XIX wieku <\/strong>istnia\u0142 obszerny maj\u0105tek\u00a0 D\u0142uga Ko\u015bcielna<\/strong>, kt\u00f3rego cz\u0119\u015bci\u0105 by\u0142 Folwark Skruda<\/strong>.<\/p>\n

D\u0142uga Ko\u015bcielna.\u00a0<\/strong>Od 1887r.\u00a0 gospodarzem maj\u0105tku D\u0142uga Ko\u015bcielna by\u0142 pan Stanis\u0142aw Juszczy\u0144ski<\/strong>, kt\u00f3ry o\u017ceni\u0142 si\u0119 z p. Kazimier\u0105 z Aquilin\u00f3w<\/strong> wdow\u0105 po Ludwiku<\/strong> Kuszkowskim<\/strong> (zm. 1880r) (ryc. 5). Kazimiera Kuszkowska<\/strong> posiada\u0142a dwoje dzieci z pierwszego ma\u0142\u017ce\u0144stwa Halin\u0119 <\/strong>(ryc. 6) i Stefani\u0119.<\/p>\n

\"\u017ar\u00f3d\u0142o:<\/a>

ryc. 5 \u017ar\u00f3d\u0142o: ksi\u0105\u017cka „Halin\u00f3w dawniej Skruda” – ma\u0142\u017ce\u0144stwo, pa\u0144stwo Kuszkowscy.<\/strong><\/span><\/p><\/div>\n

\"\u017ar\u00f3d\u0142o:<\/a>

ryc. 6 \u017ar\u00f3d\u0142o: ksi\u0105\u017cka „Halin\u00f3w dawniej Skruda” – Halina Kuszkowska.<\/span><\/strong><\/p><\/div>\n

Skruda <\/strong>by\u0142a\u00a0 folwarkiem maj\u0105tku D\u0142uga Ko\u015bcielna do roku 1917<\/strong>, kiedy to \u00f3wczesny w\u0142a\u015bciciel Stefan Rzewuski<\/strong> odsprzeda\u0142 j\u0105 niejakiemu Mizgalskiemu<\/strong>. W roku 1921 folwark Skruda liczy\u0142 5 dom\u00f3w i 65 mieszka\u0144c\u00f3w. Folwark Skruda w interesuj\u0105cym nas czasie (pomi\u0119dzy rokiem 1917 – 1945) wielokrotnie zmienia\u0142 w\u0142a\u015bciciela. Ostatnim w\u0142a\u015bcicielem folwarku Skruda od roku 1932 do 1945r.<\/strong>\u00a0 by\u0142 pan Stefan \u0141ytkowski.
\n<\/strong>W latach 1927 – 1933 \u00f3wczesny w\u0142a\u015bciciel maj\u0105tku Skruda, pose\u0142 na sejm\u00a0 ksi\u0105dz <\/a>Zygmunt Kaczy\u0144ski<\/a>\u00a0<\/strong>ze swojego maj\u0105tku 136 ha ziemi, wydzieli\u0142 47 ha (ryc. 7), kt\u00f3re przeznaczy\u0142 do parcelacji pod budow\u0119 osiedla „Miasto Ogr\u00f3d Skruda”<\/strong>.<\/p>\n

\"Plan<\/a>

ryc. 7 Plan folwarku Skruda sporz\u0105dzony w roku 1927 na podk\u0142adzie z mapy z 1899r.<\/strong><\/span><\/p><\/div>\n

Na rycinach przedstawiono\u00a0 historyczny podzia\u0142 d\u00f3br ziemskich maj\u0105tku D\u0142uga Ko\u015bcielna i folwarku Skruda, sk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 na wsp\u00f3\u0142czesny Halin\u00f3w, zaprezentowany na mapie z 1933r. Nast\u0119pnie przeniesiony w skali 1:1 na na aktualn\u0105 map\u0119 miasta Halin\u00f3w z roku 2017.<\/p>\n

\"Chronologiczny<\/a>

ryc. 8 Chronologiczny rozk\u0142ad parcelacji maj\u0105tk\u00f3w D\u0142uga Ko\u015bcielna\u00a0 i Skruda na mapie z roku 1933 z ksi\u0105\u017cki „Halin\u00f3w dawniej Skruda”.<\/strong><\/span><\/p><\/div>\n

\"Chronologiczny<\/a>

ryc. 9 Chronologiczny rozk\u0142ad parcelacji maj\u0105tk\u00f3w D\u0142uga Ko\u015bcielna\u00a0 i Skruda na mapie z roku 2017 z MPZP.<\/strong><\/span><\/p><\/div>\n

Bilans powierzchni Halinowa i daty parcelacji maj\u0105tk\u00f3w D\u0142uga Ko\u015bcielna i Skruda.<\/strong><\/p>\n

1. Wille Halin\u00f3w – 60 ha<\/strong> – rok parcelacji przed 1900 – prawdopodobnie oko\u0142o roku 1895 – 1902<\/strong>.<\/p>\n

2. Wille Halin\u00f3w „2” – 50 -60 ha<\/strong> – rok parcelacji 1911<\/strong><\/p>\n

3a. Miasto Ogr\u00f3d Skruda – 47 ha<\/strong> – rok parcelacji 1933<\/strong><\/p>\n

3b. Kolonia Zagaj – 20 -30 ha<\/strong> – rok parcelacji 1933<\/strong><\/p>\n

4.\u00a0 Parcelacja maj\u0105tku Skruda – 90 ha<\/strong> – rok parcelacji 1946<\/strong><\/p>\n

\u0141\u0105cznie: 283 ha<\/strong><\/p>\n

wg oficjalnych danych urz\u0119du w roku 2017, powierzchnia miasta Halin\u00f3w wynosi 283 ha.<\/strong><\/p>\n

Prze\u0142om wieku XIX i XX to intensywny rozw\u00f3j kolei \u017celaznej. Dobry dojazd do miasta sprzyja powstawaniu modnych w ca\u0142ej \u00f3wczesnej\u00a0 Europie letnisk, pensjonat\u00f3w i satelitarnych do miast osiedli mieszkaniowych. W 1866r wybudowano stacje: Mi\u0142osna i D\u0119be Wielkie. W 1882r. w odleg\u0142o\u015bci ok 6 km od stacji D\u0119be Wielkie, przy dworze Olesin, powsta\u0142o modne letnisko Ostr\u00f3w, wielokrotnie opisywane w \u00f3wczesnej prasie – wi\u0119cej o letniskach i pensjonatach pisali\u015bmy tu: (Olesin, Cisie, D\u0119be Wielkie, Skruda, D\u0142uga K. \u2013 opowie\u015b\u0107 rzeka. Cz\u0119\u015b\u0107 IV \u2013 Letniska, pensjonaty, Cisie, Skruda )<\/a><\/span> Podobne letniska takie jak: Wille Otwockie, Wille Falenickie, Letnisko Brzegi (Andriollego z 1880r),\u00a0 Mi\u0142osna (parcelacja ksi\u0119cia Bulhaka), Letnisko Gucin (obecnie Legionowo-od hr. Augusta Potockiego, zwanego Guciem – 1885r.), Letnisko Konstancin (od hr Konstancji Skorzewskiej – 1897r) powstawa\u0142y\u00a0 dooko\u0142a ca\u0142ej Warszawy. O popularno\u015bci miejscowo\u015bci letniskowych niech po\u015bwiadczy ten artyku\u0142 zamieszczony w Kurierze warszawskim 22 lipca 1893r. (ryc. 10).<\/p>\n

\"\u017ar\u00f3d\u0142o:<\/a>

ryc. 10 \u017ar\u00f3d\u0142o: „D\u0119be Wielkie i okolice – \u015bladami przesz\u0142o\u015bci” – Kr\u00f3tki artyku\u0142 zamieszczony w Kurierze Warszawskim z 22 lipca 1893 roku potwierdzaj\u0105cy tez\u0119 i\u017c okolice D\u0119bego by\u0142y pod koniec XIX wieku popularnym letniskiem podwarszawskim.<\/strong><\/span><\/p><\/div>\n

„Na letnich mieszkaniach. Letnicy z Mi\u0142osny i D\u0119bego wnosz\u0105 za\u017calenie do zarz\u0105du kolei terespolskiej o stale powtarzaj\u0105cy si\u0119 brak miejsca w wieczornych poci\u0105gach \u015bwi\u0105tecznych. W ubieg\u0142\u0105 niedziel\u0119, z powodu niedostatecznej ilo\u015bci miejsc na pomienionych stacjach, pomi\u0119dzy publiczno\u015bci\u0105 a s\u0142u\u017cb\u0105 wszcz\u0119\u0142y si\u0119 liczne nieporozumienia, poci\u0105g za\u015b wieczorny przyby\u0142 do Warszawy p\u00f3\u017aniej o p\u00f3\u0142torej godziny t.j. dopiero po sprowadzeniu wagon\u00f3w dodatkowych ze stacji g\u0142\u00f3wnej.”<\/em><\/span><\/p>\n

Zgodnie z zaprezentowanym powy\u017cej harmonogramem parcelacji maj\u0105tk\u00f3w D\u0142uga Ko\u015bcielna i Skruda mo\u017cemy jednoznacznie stwierdzi\u0107, i\u017c faktyczny proces urbanizacji teren\u00f3w dzisiejszego Halinowa zapocz\u0105tkowa\u0142 pan Stanis\u0142aw Juszczy\u0144ski i Kazimiera Kuszkowska z Aquilin\u00f3w. <\/strong>\u00d3wcze\u015bni gospodarze maj\u0105tku D\u0142uga Ko\u015bcielna byli lud\u017ami wykszta\u0142conymi, z pewno\u015bci\u0105 czytali gazety. Byli \u015bwiadomi potencja\u0142u jaki posiada ich ziemia, na kt\u00f3rej wybudowano drog\u0119 kolei \u017celaznej. Musieli orientowa\u0107 si\u0119 w kierunkach mody letniskowej oraz zapotrzebowaniu na dzia\u0142ki letniskowe. Oni tak\u017ce podr\u00f3\u017cowali (w 1873r. odbyli podr\u00f3\u017c do W\u0142och), wyje\u017cd\u017cali, jak to m\u00f3wiono „do w\u00f3d” np. do Na\u0142\u0119czowa czy Ciechocinka. \u015aledzili rozw\u00f3j letnisk na tzw. linii otwockiej, prawie po s\u0105siedzku z D\u0142ug\u0105 Ko\u015bcieln\u0105. Ponadto Zarz\u0105d kolei, w tym sam Leopold Kronenberg<\/strong><\/a><\/span>, aktywnie zach\u0119cali do budowy nowych miejscowo\u015bci letniskowych i nowych przystank\u00f3w. Zosta\u0142o to opisane w ksi\u0105\u017cce „Kronenberg, Andriolli i wilegiatura, czyli podwarszawskie letniska linii otwockiej”<\/strong> wyd. 2012r. (ryc. 11).<\/p>\n

\"ryc.14<\/a>

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 ryc.11<\/span><\/strong><\/p><\/div>\n

Projekt Halinowa by\u0142 nierozerwalnie zwi\u0105zany z pomys\u0142em Otwockim. Prawdopodobnie zapocz\u0105tkowanym jeszcze za \u017cycia Ludwika Kuszkowskiego i przerwanym w wyniku jego \u015bmierci. Nowy gospodarz Stanis\u0142aw<\/strong> Juszczy\u0144ski<\/strong> pomys\u0142 kontynuowa\u0142 i w ci\u0105gu kolejnych 13 lat, a na pewno do roku 1900,\u00a0 doprowadzi\u0142 do zaprojektowania i parcelacji cz\u0119\u015bci d\u00f3br maj\u0105tku D\u0142uga Ko\u015bcielna – 60 ha lasu. Oko\u0142o roku 1895<\/strong> powstaje osiedle Wille Halin\u00f3w <\/b>a tu\u017c po\u00a0 nim w 1900r. stacja<\/b> kolei Halin\u00f3w.<\/b><\/p>\n

Nazwa Halin\u00f3w pochodzi od imienia spadkobierczyni maj\u0105tku, c\u00f3rki \u017cony Juszczy\u0144skiego Haliny Kuszkowskiej. <\/strong>By\u0107 mo\u017ce teren na kt\u00f3rym posta\u0142y Wille Halin\u00f3w by\u0142 pierwotnie maj\u0105tkiem spadkowym Haliny Kuszkowskiej po zmar\u0142ym ojcu.<\/p>\n

Wille Halin\u00f3w,<\/strong>\u00a0to ambitny projekt urbanistyczny (letnisko Konstancin – 100 ha), zgodny z \u00f3wczesn\u0105 mod\u0105, kt\u00f3ry wykorzystywa\u0142 kolej warszawsko – terespolsk\u0105, jako element podnosz\u0105cy warto\u015b\u0107 sprzedawanych parceli.<\/p>\n

Przystanek kolejowy jako naturalny element dope\u0142niaj\u0105cy zaprojektowany model letniskowy zosta\u0142 uruchomiony w 1900r. Uruchomienie przystanku zosta\u0142o og\u0142oszone jak pisali\u015bmy powy\u017cej w Kurierze Warszawskim 30.04.1900r. <\/strong>Nowe osiedle rozwija\u0142o si\u0119 pomy\u015blnie. Wed\u0142ug spisu z 1921r, w Halinowie by\u0142o 27 willi i pensjonat\u00f3w. W Halinowie osiedla\u0142y si\u0119 elity \u00f3wczesnej Warszawy. Podobno mia\u0142 tu swoj\u0105 will\u0119 pu\u0142kownik rosyjski. Porzuci\u0142 j\u0105 uciekaj\u0105c w 1915 wraz z cofaj\u0105ca si\u0119 armi\u0105 rosyjsk\u0105. Mapa maj\u0105tku Skruda\u00a0 (sprzed parcelacji), umieszczona powy\u017cej (ryc. 7) ujawnia ju\u017c istniej\u0105ce Wille Halin\u00f3w. <\/strong><\/p>\n

W roku 1935<\/strong> w\u00a0 rozporz\u0105dzeniu Ministra Spraw Wewn\u0119trznych z dnia 10 pa\u017adziernika 1935r Halin\u00f3w wyst\u0119puje ju\u017c jako samodzielna jednostka terytorialna: wie\u015b<\/strong>. Skruda w tym samym rozporz\u0105dzeniu nadal pozostaje folwarkiem.
\n<\/strong><\/p>\n

\"\u017ar\u00f3d\u0142o:<\/a>

ryc. 12 \u017ar\u00f3d\u0142o: Dziennik Ustaw. Poz. 481 i 482. Rozp. z 10.10.1935r.<\/strong><\/span><\/p><\/div>\n

„Miasto ogr\u00f3d\u00a0 Skruda” by\u0142o trzecim w kolejno\u015bci projektem osiedli letniskowych.<\/strong><\/p>\n

W 1910r. powsta\u0142o osiedle i stacja Sulej\u00f3wek. W 1909 – 1913 powsta\u0142o osiedle Anin i „Miasto Ogr\u00f3d Z\u0105bki”.\u00a0 W 1914r\u00a0 zmieniono nazw\u0119 stacji kolejowej Halin\u00f3w na Skruda. Dlaczego? W 1913r.<\/strong> ca\u0142y maj\u0105tek D\u0142uga Ko\u015bcielna z folwarkiem Skruda kupi\u0142 pan Stefan Rzewuski<\/strong>.\u00a0 Prawdopodobnie zmiana nazwy stacji by\u0142a przygotowaniem do parcelacji cz\u0119\u015bci maj\u0105tku Skruda, oraz budowy „Miasta Ogrodu”. Wybuch I Wojny \u015awiatowej wstrzyma\u0142 te plany.<\/p>\n

\"Zdj\u0119cie<\/a>

ryc. 13 Zdj\u0119cie z ksi\u0105\u017cki „Halin\u00f3w dawniej Skruda” – przystanek kolejowy SKRUDA przed 1935r.<\/strong><\/span><\/p><\/div>\n

Dopiero w 1933r<\/strong>, w wyniku oczywistego sukcesu osiedla i letniska Wille Halin\u00f3w<\/strong>, i na kanwie modnego w\u00f3wczas projektu miasto-ogrodu<\/strong> powsta\u0142y dwie nowe inwestycje<\/strong> s\u0105siednich miejscowo\u015bci letniskowych.<\/p>\n

W\u0142a\u015bciciel maj\u0105tku Skruda,<\/strong>\u00a0 dokona\u0142 parcelacji swojego maj\u0105tku kreuj\u0105c wzorem Konstancina, Otwocka i Podkowy Le\u015bnej projekt „Miasta-Ogrodu Skruda”<\/strong>.<\/p>\n

\"Reklama<\/a>

ryc. 14 Reklama osiedla Skruda 1933 r. – zdj\u0119cie z ksi\u0105\u017cki „Halin\u00f3w dawniej Skruda”.<\/strong><\/span><\/p><\/div>\n

\"Reklama<\/a>

ryc. 15 Reklama osiedla Skruda 1933 r. – zdj\u0119cie z ksi\u0105\u017cki „Halin\u00f3w dawniej Skruda”.<\/strong><\/span><\/p><\/div>\n

\"\u017ar\u00f3d\u0142o:<\/a>

ryc. 16 \u017ar\u00f3d\u0142o: „D\u0119be Wielkie i okolice – \u015bladami przesz\u0142o\u015bci” – Reklama zamieszczona w miesi\u0119czniku SREBRNY EKRAN z lipca 1938 roku zach\u0119caj\u0105ca do nabywania dzia\u0142ek budowlanych w osiedlu Skruda (obecnie Halin\u00f3w).<\/strong><\/span><\/p><\/div>\n

Natomiast z maj\u0105tku D\u0142uga Ko\u015bcielna wydzielono i poddano parcelacji teren oko\u0142o 20-30 ha<\/strong> na potrzeby oficerskiego osiedla o nazwie „Kolonia Zagaj”<\/strong>. Jeszcze przed wojna wybudowano kilka dom\u00f3w i d\u0142ugi betonowy chodnik. Chodnik ten przetrwa\u0142 jeszcze do oko\u0142o 1955 roku.\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0 <\/strong>W 1936r<\/strong> linia kolejowa zosta\u0142a zelektryfikowana, wybudowano nowe wysokie perony oraz wybudowano most na Wi\u015ble i linie \u015brednicow\u0105 do centrum Warszawy.<\/p>\n

\"\u017ar\u00f3d\u0142o:<\/a>

ryc. 17 \u017ar\u00f3d\u0142o: rocznik j\u00f3zefowski – uroczyste otwarcie ruchu kolejowego na zelektryfikowanym odcinku Otwock-Warszawa-Pruszk\u00f3w.<\/strong><\/span><\/p><\/div>\n

\"\u017ar\u00f3d\u0142o:<\/a>

ryc. 18 \u017ar\u00f3d\u0142o: „Dawny Sulej\u00f3wek” – zdj\u0119cie stacji w Sulej\u00f3wku w roku oko\u0142o 1940. Identyczna stacja istnia\u0142a w Halinowie.<\/strong><\/span><\/p><\/div>\n

Wybuch II Wojny \u015awiatowej zatrzyma\u0142 obydwa\u00a0 projekty. Po wojnie w 1946r wszystkie trzy osiedla oraz Dw\u00f3r Skruda i folwark z przyleg\u0142o\u015bciami, zosta\u0142y w\u0142\u0105czone do Halinowa <\/strong>(Halin\u00f3w by\u0142 najwi\u0119kszy obszarowo i najbardziej rozwini\u0119ty urbanistycznie, jego dominacja przes\u0105dzi\u0142a zapewne o przy\u0142\u0105czeniu mniejszych osiedli w jego granice administracyjne), zmieniono te\u017c ponownie nazw\u0119 stacji na Halin\u00f3w<\/strong>.\u00a0 Obszar dawnego osiedla Skruda bardzo szybko zosta\u0142 zurbanizowany, natomiast osiedle „Kolonii Zagaj”<\/strong> pozosta\u0142o lasem i nie zosta\u0142o w wi\u0119kszo\u015bci zagospodarowane.<\/p>\n

W roku 1952<\/strong>, Halin\u00f3w <\/b>zosta\u0142 w\u0142\u0105czony do Powiatu miejsko-uzdrowiskowego Otwock. W ten spos\u00f3b zosta\u0142y ponownie potwierdzone uzdrowiskowe walory Halinowa i jego \u015bcis\u0142e zwi\u0105zki z Otwockiem.\u00a0 „Miasto-Ogr\u00f3d Skruda”,\u00a0 zosta\u0142o w\u0142\u0105czone do Halinowa, nie trac\u0105c swoich walor\u00f3w i tworz\u0105c wsp\u00f3lnie „Miasto-Ogr\u00f3d Halin\u00f3w”.<\/p>\n

Halin\u00f3w dawniej Skruda?\u00a0 <\/strong>Pozostaniemy jednak przy: Halin\u00f3w dawniej letnisko „Wille Halin\u00f3w”<\/strong> jako przyczynek do dalszej dyskusji.<\/p>\n

Wiek XX przyni\u00f3s\u0142 przemiany spo\u0142eczne wynikaj\u0105ce z post\u0119pu technologicznego. Wielkie dwory ziemskie w wyniku rozwoju przemys\u0142u trac\u0105 na znaczeniu. Zostaj\u0105 dzielone i sukcesywnie sprzedawane.\u00a0 Na gruntach kt\u00f3re kiedy\u015b uprawiali rolnicy powstaj\u0105 osiedla mieszkaniowe dla robotnik\u00f3w pracuj\u0105cych w nieodleg\u0142ych miastach.<\/p>\n

Dzi\u015b w 2017r w \u015bwiadomo\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w istnieje ju\u017c tylko Halin\u00f3w.\u00a0 Nieliczni jednak pami\u0119taj\u0105 poj\u0119cie (nazw\u0119) Skruda; stacja Skruda, Dw\u00f3r Skruda, „Miasto Ogr\u00f3d Skruda”.<\/p>\n

KALENDARIUM:<\/strong><\/p>\n

1866r.<\/strong> –\u00a0 negocjacje Stanis\u0142awa Kuszkowskiego<\/strong> z zarz\u0105dem kolei na temat parcelacji maj\u0105tku D\u0142uga Ko\u015bcielna pod budow\u0119 linii\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 kolejowej i stacji. Powstaje idea willi letniskowych.<\/strong><\/p>\n

1866r.<\/strong> – wybudowano stacje: Mi\u0142osna i D\u0119be Wielkie. Z tych stacji korzystali mieszka\u0144cy D\u0142ugiej Ko\u015bcielnej i Skrudy.<\/p>\n

1895 – 1902r.<\/strong> – parcelacja d\u00f3br dworu D\u0142uga Ko\u015bcielna na terenie dzisiejszego Halinowa – powstaje osiedle „Wille Halin\u00f3w” <\/b>i projekt stacji.
\n<\/b><\/p>\n

1900r.<\/b> – powstaje stacja kolei Halin\u00f3w.<\/b><\/p>\n

30.04.1900r. <\/span><\/strong>– Og\u0142oszenie zamieszczone w Kurierze Warszawskim<\/span> .
\n<\/strong><\/span><\/p>\n

21.03.1902r <\/strong>– Og\u0142oszenie o sprzeda\u017cy lasu.
\n<\/span><\/p>\n

1911r. <\/strong>– powstaj\u0105 Wille Halin\u00f3w „2”.<\/p>\n

1913r.<\/strong> – ca\u0142y maj\u0105tek D\u0142uga Ko\u015bcielna z folwarkiem Skruda kupi\u0142 pan Stefan Rzewuski.<\/strong><\/p>\n

1914r<\/strong>. – zmieniono nazw\u0119 stacji kolejowej Halin\u00f3w na Skruda.<\/p>\n

1917r.\u00a0<\/strong>– Stefan Rzewuski<\/strong> odsprzeda\u0142\u00a0 SKRUD\u0118\u00a0 niejakiemu Mizgalskiemu.<\/strong><\/p>\n

1927 – 1933r.<\/strong> – kolejny w\u0142a\u015bciciel maj\u0105tku Skruda, Zygmunt Kaczy\u0144ski<\/a>\u00a0<\/strong>ze swojego maj\u0105tku 136 ha ziemi, wydzieli\u0142 47 ha, kt\u00f3re przeznaczy\u0142 do parcelacji pod budow\u0119 osiedla „Miasto Ogr\u00f3d Skruda”<\/strong>.<\/p>\n

1933r. <\/strong>– powstaje „Miasto Ogr\u00f3d Skruda” i\u00a0<\/strong> „Kolonia Zagaj”<\/strong>.<\/p>\n

1936r.<\/strong> – elektryfikacja linii kolejowej.<\/p>\n

1946r.<\/strong> – parcelacja pozosta\u0142ego maj\u0105tku Skruda.<\/p>\n

1946r.<\/strong> – powraca nawa stacji kolejowej Halin\u00f3w.<\/p>\n

1952r.<\/strong> – Halin\u00f3w <\/b>zosta\u0142 w\u0142\u0105czony do Powiatu miejsko-uzdrowiskowego Otwock.<\/p>\n

1 stycznia 2001r. <\/strong>– Halin\u00f3w nabywa prawa miejskie.<\/p>\n

autor: Andrzej Konowrocki i Artur Czy\u017cewski.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

ryc.1 \u017ar\u00f3d\u0142o: na podstawie www.halin\u00f3w.pl – Osiedle „Wille Halin\u00f3w”\u00a0 z oko\u0142o 1900r (60ha) na mapie z 1933r, oraz stacja Skruda – dawniej Halin\u00f3w (1900-1914r.) Czy Halin\u00f3w to dawniej Skruda?\u00a0 Sk\u0105d si\u0119 wzi\u0105\u0142 Halin\u00f3w? Gdzie by\u0142a Kolonia Zagaj? Przegl\u0105daj\u0105c istniej\u0105ce opracowania (internet, ksi\u0105\u017cka „Halin\u00f3w dawniej Skruda”, oficjalna strona internetowa miasta Halin\u00f3w)…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":7526,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[244,275,7,1509,1506,1510,1507,1508,13,1511],"class_list":["post-7429","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia-regionu","tag-burmistrz-halinowa","tag-dluga-koscielna","tag-halinow","tag-juszczynski","tag-kolonia-zagaj","tag-kronenberg","tag-kuszkowski","tag-lytkowski","tag-skruda","tag-wille-halinow"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/kurierskruda.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7429"}],"collection":[{"href":"http:\/\/kurierskruda.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/kurierskruda.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/kurierskruda.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/kurierskruda.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7429"}],"version-history":[{"count":118,"href":"http:\/\/kurierskruda.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7429\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7573,"href":"http:\/\/kurierskruda.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7429\/revisions\/7573"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/kurierskruda.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7526"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/kurierskruda.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7429"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/kurierskruda.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7429"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/kurierskruda.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7429"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}