{"id":6243,"date":"2013-09-26T22:45:24","date_gmt":"2013-09-26T20:45:24","guid":{"rendered":"http:\/\/kurierskruda.pl\/?p=6243"},"modified":"2014-07-10T11:03:37","modified_gmt":"2014-07-10T09:03:37","slug":"obchody-74-ej-rocznicy-bitwy-pod-debem-wielkim-ciag-dalszy","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/kurierskruda.pl\/index.php\/obchody-74-ej-rocznicy-bitwy-pod-debem-wielkim-ciag-dalszy\/historia-regionu","title":{"rendered":"OBCHODY \u201e74-EJ ROCZNICY BITWY POD D\u0118BEM WIELKIM\u201d – ci\u0105g dalszy"},"content":{"rendered":"

Jak zwykle trafny komentarz Pana Andrzeja Konowrockiego<\/strong> mobilizuje nas do rozszerzenia tematu.<\/p>\n

Komentarz:
\n„103 Batalion Strzelcow walczy\u0142 pod wsi\u0105 Cyganka w dn 14.09.1939, a ju\u017c 15.09.39 stoczy\u0142 boj z niemiecka kolumna pancerna gen von Fritsha w Cech\u00f3wce. W walce tej wyro\u017cni\u0142 si\u0119 por. Alojzy Bruski- Kaszub z okolic Chojnic.15.09.1939 Niemcy dokonali bestialskiej pacyfikacji Cech\u00f3wki ( Mi\u0142osna ) – rocznica tego wydarzenia obchodzona jest uroczy\u015bcie w Mi\u0142o\u015bnie pod pomnikiem pomordowanych, postawionym na miejscu biwakowania 103 Batalionu kapitana G\u00f3ralczyka.<\/em>
\n W D\u0119bem jest ulica 103 Batalionu Strzelc\u00f3w. Por. Alojzy Bruski, p\u00f3\u017aniejszy \u017co\u0142nierz AK i dow\u00f3dca AK na rejon Chojnice-Tczew zosta\u0142 po wojnie skazany na \u015bmier\u0107 i stracony w wiezieniu we Wronkach. Po wielu latach zosta\u0142 odnaleziony jego gr\u00f3b na cmentarzu we Wronkach, postawiony pomnik, a jednocze\u015bnie spo\u0142ecze\u0144stwo postawi\u0142o mu symboliczny gr\u00f3b i zrobiono Izb\u0119 Pami\u0119ci w rodzinnych stronach kolo Chojnic. Dok\u0142adne informacje o wszystkich tych wydarzeniach mo\u017cna \u0142atwo znale\u017a\u0107\u00a0 w internecie. Mo\u017ce, przy okazji obchod\u00f3w w D\u0119bem Wielkim i Mi\u0142o\u015bnie, warto powi\u0105za\u0107 te fakty, dla ukazania z\u0142o\u017conych los\u00f3w \u017co\u0142nierzy wrze\u015bnia i ich drogi do Warszawy przez Cech\u00f3wk\u0119 na przyk\u0142adzie 103 Batalionu i bohaterskiego por. Alojzego Bruskiego.<\/em>
\n Mo\u017ce warto zorganizowa\u0107 marsz \u015bladami 103 Batalionu Strzelc\u00f3w, patron\u00f3w ulicy przy cmentarzu i pomniku \u017co\u0142nierzy wrze\u015bnia.”<\/em><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: wikipedia.org<\/p>\n

\"165px-Alojzy_Bruski\"<\/a><\/p>\n

Alojzy Bruski<\/span><\/h1>\n

 <\/p>\n

Alojzy Bruski<\/b> (ur. 7 kwietnia<\/a> 1914<\/a> r. w Piechowicach<\/a>, pow. Ko\u015bcierzyna<\/a>, zm. 17 wrze\u015bnia<\/a> 1946<\/a> r. we Wronkach<\/a>) \u2013 oficer s\u0142u\u017cby sta\u0142ej Wojska Polskiego<\/a> (podporucznik<\/a>, porucznik<\/a> AK, po\u015bmiertnie awansowany do stopnia kapitana<\/a>), \u017co\u0142nierz Zwi\u0105zku Walki Zbrojnej<\/a> i Armii Krajowej<\/a> (dow\u00f3dca oddzia\u0142u partyzanckiego „Cisy-100” AK w Borach Tucholskich<\/a>) oraz Delegatury Si\u0142 Zbrojnych<\/a>, ps. „Grab”, „Drwal”, „Buk”<\/p>\n

By\u0142 synem Jana Bruskiego i Marii z domu Sikorskiej. W latach 1921<\/a>–1925<\/a> uczy\u0142 si\u0119 w szkole powszechnej w Piechowicach, a nast\u0119pnie w pa\u0144stwowym gimnazjum klasycznym w Ko\u015bcierzynie, gdzie w 1933<\/a> zda\u0142 matur\u0119. Zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas w dzia\u0142alno\u015b\u0107 ruchu filomat\u00f3w. By\u0142 te\u017c dru\u017cynowym 18. Pomorskiej Dru\u017cyny Harcerskiej Chor\u0105gwi Pomorskiej Zwi\u0105zku Harcerstwa Polskiego<\/a>. Sympatyzowa\u0142 z ruchem narodowym. Po zako\u0144czeniu nauki zosta\u0142 skierowany do Szko\u0142y Podchor\u0105\u017cych Rezerwy w R\u00f3\u017cannej<\/a>, a nast\u0119pnie do Szko\u0142y Podchor\u0105\u017cych Piechoty<\/a> w Komorowie<\/a>–Ostrowi Mazowieckiej<\/a>.<\/p>\n

W pa\u017adzierniku 1937<\/a> otrzyma\u0142 stopie\u0144 podporucznika z przydzia\u0142em do 72 Pu\u0142ku Piechoty<\/a> w Radomiu<\/a>. Bra\u0142 udzia\u0142 w wojnie obronnej 1939 r.<\/a> jako dow\u00f3dca plutonu ckm. Wraz ze swoim pu\u0142kiem przebija\u0142 si\u0119 do Warszawy<\/a>, wyr\u00f3\u017cniaj\u0105c si\u0119 odwag\u0105 15 wrze\u015bnia<\/a> w walkach o Mi\u0142osn\u0105<\/a>. Zosta\u0142 ranny w obronie stolicy. Po jej kapitulacji dosta\u0142 si\u0119 do niewoli niemieckiej, z kt\u00f3rej uciek\u0142. Pocz\u0105tkowo ukrywa\u0142 si\u0119 w Piechowicach, a p\u00f3\u017aniej u siostry w Tczewie<\/a>. Podj\u0105\u0142 w\u00f3wczas dzia\u0142alno\u015b\u0107 konspiracyjn\u0105 w ramach ZWZ, zostaj\u0105c komendantem obwodu tczewskiego, rozwini\u0119tego potem w Inspektorat Rejonowy Tczew-Chojnice<\/a> AK. Wiosn\u0105 1943<\/a> zosta\u0142 zmuszony do czasowego zawieszenia dzia\u0142alno\u015bci wobec licznych aresztowa\u0144 lokalnych cz\u0142onk\u00f3w AK.<\/p>\n

Zosta\u0142 wyznaczony na dow\u00f3dc\u0119 jednego z najwi\u0119kszych pomorskich zgrupowa\u0144 partyzanckich AK pod kryptonimami „Bory”, „Cisy-100”, operuj\u0105cego na obszarze Bor\u00f3w Tucholskich i licz\u0105cego ok. 150 ludzi. Faktyczne dow\u00f3dztwo obj\u0105\u0142 w kwietniu 1944<\/a> r. od Stefana Gussa<\/a> ps. „Dan”. Okaza\u0142 si\u0119 uzdolnionym dow\u00f3dc\u0105 i taktykiem, przeprowadzaj\u0105c wiele akcji zbrojnych przeciwko Niemcom. Wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a\u0142 z sowieckimi grupami rozpoznawczo-dywersyjnymi zrzucanymi na Pomorze<\/a>. W grudniu 1944 r. rozpu\u015bci\u0142 sw\u00f3j oddzia\u0142 na kwatery zimowe, a sam ukry\u0142 si\u0119 w rejonie S\u0142onego Jeziora<\/a>. W lutym 1945<\/a> ujawni\u0142 si\u0119 w Bydgoszczy<\/a> przed sztabem 1 Brygady Zaporowej<\/a> 1 Armii Wojska Polskiego<\/a>. Zosta\u0142 odes\u0142any do plac\u00f3wki NKWD<\/a> w Tucholi<\/a>, sk\u0105d po wyja\u015bnieniach wkr\u00f3tce go zwolniono. Przeszed\u0142 do s\u0142u\u017cby wojskowej w LWP<\/a> jako komendant „obozu dla internowanych renegat\u00f3w i zdrajc\u00f3w” w Zimnych Wodach<\/a>. W rzeczywisto\u015bci nadal by\u0142 w konspiracji, tym razem antykomunistycznej, gromadz\u0105c swoich dawnych podkomendnych z AK.<\/p>\n

Noc\u0105 z 29 na 30 kwietnia 1945<\/a> zdezerterowa\u0142 wraz z grup\u0105 35 uzbrojonych \u017co\u0142nierzy, wracaj\u0105c do lasu. Dokona\u0142 tego prawdopodobnie na skutek instrukcji Delegatury Si\u0142 Zbrojnych na Pomorzu. W le\u015bnicz\u00f3wce Emilianowo na terenie Puszczy Bydgoskiej zaprzysi\u0119\u017cono na Rot\u0119 AK oddzia\u0142 partyzancki \u201e\u015awierki II” w sile 35 partyzant\u00f3w, w tym 3 oficer\u00f3w: por. Alojzy Bruski ps. \u201eBuk\u201d, ppor. Zbigniew Smole\u0144ski ps. \u201e\u017buraw\u201d, ppor. Jerzy Wr\u00f3blewski ps. \u201eKruk\u201d. Ddzia\u0142ania Oddzia\u0142u mia\u0142y na celu ochron\u0119 ludno\u015bci przed maruderami sowieckimi. Wa\u017cniejsze starcia \u201e\u015awierk\u00f3w II\u201d z grasantami sowieckimi mia\u0142y miejsce 6 maja 1945 r. w okolicach Nowej Wsi Wielkiej, 6 lub 7 maja w m. Chro\u015bna, 8 maja 1945 r. we wsi Pszcz\u00f3\u0142czyn pod \u0141abiszynem, 13 maja 1945 r. w pobli\u017cu Brzozy Bydgoskiej. Ostatni\u0105 walk\u0119 ze zmilitaryzow\u0105 jednostk\u0105 NKWD, w wyniku kt\u00f3rej zosta\u0142 rozbity (w jej trakcie poleg\u0142 ppor. Jerzy Wr\u00f3blewski), stoczono w po\u0142owie maja 1945 r. w m. Kabat. Natomiast Alojzy Bruski i Zbigniew Smole\u0144ski zostali aresztowani 7 lub 12 czerwca 1945<\/a> w Bydgoszczy przez WUBP wraz z 3 swoimi podkomendnymi.<\/p>\n

Wyrokiem Wojskowego S\u0105du Rejonowego w Poznaniu<\/a> na sesji wyjazdowej w Bydgoszczy skazano go na 10 lat wi\u0119zienia. 31 lipca 1946<\/a> a ppor. Zbigniewa Smole\u0144skiego na kar\u0119 \u015bmierci. Na skutek osobistej interwencji Boles\u0142awa Bieruta<\/a> jego wyrok zmieniono r\u00f3wnie\u017c na kar\u0119 \u015bmierci. Ppor. Zbigniew Smole\u0144ski zosta\u0142 stracony w Bydgoszczy 21 lutego 1946 r., natomiast por. Alojzy Bruski we Wronkach 17 wrze\u015bnia 1946 r. Symboliczny gr\u00f3b znajduje si\u0119 w Dziemianach<\/a>.<\/p>\n

By\u0142 odznaczony m.in. Orderem Virtuti Militari<\/a> V klasy, Krzy\u017cem Walecznych<\/a>, Srebrnym Krzy\u017cem Zas\u0142ugi z Mieczami<\/a>.<\/p>\n

Jego bratem stryjecznym by\u0142 tak samo si\u0119 nazywaj\u0105cy Alojzy Bruski<\/a> ps. „Skocz”, kt\u00f3ry podczas okupacji dzia\u0142a\u0142 w ramach Tajnej Organizacji Wojskowej „Gryf Pomorski”<\/a>.<\/p>\n

Alojzy Bruski ma upami\u0119tniaj\u0105ce go trzy tablice, w przedsionku ko\u015bcio\u0142a Chrystusa Kr\u00f3la w Toruniu, w ko\u015bciele parafialnym w Dziemianach oraz na murze ko\u015bcio\u0142a w partyzanckiej wsi Lipinki w Borach Tucholskich; jego imieniem nazwano tak\u017ce jedn\u0105 z ulic w Gda\u0144sku-Oruni<\/a>.<\/p>\n

\"250px-Alojzy_Bruski_z_Ambrozym\"<\/a><\/p>\n

Alojzy Bruski \u017cyje w pami\u0119ci rodak\u00f3w do dzi\u015b <\/strong><\/p>\n

\u017ar\u00f3d\u0142o:http:\/\/nasze.dziemiany.net\/alojzy-bruski\/<\/p>\n

Dzie\u0144 1 marca jest dniem szczeg\u00f3lnym. Dzi\u015b, po raz trzeci obchodzony jest bowiem Narodowy Dzie\u0144 Pami\u0119ci \u201e\u017bo\u0142nierzy Wykl\u0119tych\u201d \u2013 po\u015bwi\u0119cony \u017co\u0142nierzom, kt\u00f3rzy w obliczu drugiej okupacji postanowili walczy\u0107 o Niepodleg\u0142\u0105. W okresie sowietyzacji oczerniani, wi\u0119zieni i mordowani, po czym wrzucani do bezimiennych, zbiorowych grob\u00f3w\u2026<\/p>\n

\"Kocborowo<\/a><\/p>\n

Kocborowo 1.V.1932 z go\u015bcin\u0105 u ks. Fr. Kalinowskiego phm<\/p>\n<\/div>\n

Jednym z cichych bohater\u00f3w podziemnej partyzantki by\u0142 m\u00f3j wujek, oficer WP \u2013 kpt. Alojzy Bruski (ps. \u201eGrab\u201d, \u201eDrwal\u201d, \u201eBuk\u201d). Urodzi\u0142 si\u0119 na Kaszubach, w Borach Tucholskich (Piechowice, pow. Ko\u015bcierzyna) dnia 7 kwietnia 1914 roku, gdzie Jego rodzice \u2013 Jan Bruski oraz Marta z d. Sikorska \u2013 a moi pradziadowie prowadzili gospodarstwo rolne. By\u0142 jednym z ich siedmiorga dzieci. Wszyscy zostali wychowani w duchu mi\u0142o\u015bci zar\u00f3wno do Ojczyzny, jak i drugiego cz\u0142owieka. Bardzo wa\u017cnym aspektem \u017cycia ca\u0142ej Rodziny by\u0142a religijno\u015b\u0107 (zreszt\u0105 Jego brat \u2013 J\u00f3zef zosta\u0142 ksi\u0119dzem).<\/p>\n

\"Piechowice<\/a><\/p>\n

Piechowice<\/p>\n<\/div>\n

W 1925 roku uko\u0144czy\u0142 miejscow\u0105 szko\u0142\u0119 powszechn\u0105, po czym ucz\u0119szcza\u0142 do Pa\u0144stwowego Gimnazjum Klasycznego w Ko\u015bcierzynie, kt\u00f3re uko\u0144czy\u0142 w 1934 roku matur\u0105 z wynikiem bardzo dobrym. Zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 tam w m\u0142odzie\u017cowy ruch filomat\u00f3w oraz harcerstwo. Po maturze postanowi\u0142 spe\u0142ni\u0107 swoje wielkie marzenie dotycz\u0105ce s\u0142u\u017cenia Ojczy\u017anie. Po odbyciu s\u0142u\u017cby w R\u00f3\u017canie nad Narwi\u0105 zosta\u0142 skierowany do Szko\u0142y Podchor\u0105\u017cych Piechoty w Komorowie \u2013 Ostrowi Mazowieckiej, kt\u00f3r\u0105 uko\u0144czy\u0142 w roku 1937. Pe\u0142en werwy i entuzjazmu, jako 25-letni m\u0119\u017cczyzna stanie wkr\u00f3tce do walki o najszczytniejsze cele naprzeciw hitlerowskiemu naje\u017ad\u017acy\u2026<\/p>\n

\"Ob\u00f3z<\/a><\/p>\n

Ob\u00f3z w Dywanie pow. ko\u015bcierski w roku 1933, stra\u017cnicy graniczni.<\/p>\n<\/div>\n

W stopniu podporucznika rozpocz\u0105\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 w 72 pp w Radomiu. Tam te\u017c zasta\u0142a Go wojna. Pu\u0142k ten zosta\u0142 w\u0142\u0105czony do Armii \u201e\u0141\u00f3d\u017a\u201d, w kt\u00f3rym to jako dow\u00f3dca plutonu ckm Alojzy bra\u0142 udzia\u0142 w Kampanii Wrze\u015bniowej \u2013 w ostatnim etapie obrony Warszawy zosta\u0142 ranny. Bruski podlega\u0142 wtedy kapitanowi G\u00f3ralczykowi \u2013 dow\u00f3dcy 103. Batalionu Strzelc\u00f3w. Tak kpt. G\u00f3ralczyk wspomina\u0142 wujka opisuj\u0105c jedno ze star\u0107 o miejscowo\u015b\u0107 Mi\u0142osna w dniu 15 wrze\u015bnia 1939 roku, (wg Dra Szymona Kazimierskiego to w tym starciu zgin\u0105\u0142 oficer Wehrmachtu, genera\u0142 Werner von Fritsch):<\/p>\n

\"Brodnica<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Moment zaskoczenia by\u0142 stuprocentowy. Niemcy nie zd\u0105\u017cyli wr\u00f3ci\u0107 do \u015brodka samochod\u00f3w pancernych, przez co nie mogli u\u017cy\u0107 ci\u0119\u017ckiej broni maszynowej ani ruszy\u0107 z miejsca. Popadali na ziemi\u0119 i z kr\u00f3tkiej broni bocznej razili nas z odleg\u0142o\u015bci oko\u0142o pi\u0119ciu, sze\u015bciu metr\u00f3w, dlatego straty nasze by\u0142y minimalne \u2013 trzech poleg\u0142ych. Gdy walka rozgorza\u0142a, dow\u00f3dca plutonu ci\u0119\u017ckich karabin\u00f3w maszynowych, porucznik Bruski, przyni\u00f3s\u0142 ci\u0119\u017cki karabin maszynowy \u2013 wz\u00f3r 30, ustawi\u0142 w pozycji le\u017c\u0105cej na skrzy\u017cowaniu ulic w odleg\u0142o\u015bci sze\u015bciu metr\u00f3w od boku kolumny i w\u0142asnor\u0119cznie, pociskami przeciwpancernymi zniszczy\u0142 ca\u0142\u0105 kolumn\u0119, o kt\u00f3rej mowa wy\u017cej. Kawa\u0142ki opancerzenia lecia\u0142y jak drzazgi. Ten dzielny oficer, por. Bruski prowadzi\u0142 ogie\u0144 a\u017c do wyczerpania amunicji, mimo, \u017ce pozosta\u0142a obs\u0142uga karabinu ju\u017c nie \u017cy\u0142a. Karabinowy i ta\u015bmowy tu w\u0142a\u015bnie polegli.<\/p><\/blockquote>\n

Dr Szymon Kazimierski w swoim artykule z 25 marca 2010 roku pisze tak\u017ce:<\/p>\n

(\u2026) podporucznik Alojzy Bruski w starciu z niemieckimi pancerniakami zas\u0142yn\u0105\u0142 g\u0142\u00f3wnie ze strzelania ci\u0119\u017ckim karabinem maszynowym \u201ez r\u0119ki\u201d. Nie mia\u0142 kiedy rozstawia\u0107 podstawy karabinu, albo w og\u00f3le jej nie mia\u0142. Wali\u0142 wi\u0119c z r\u0119ki, trzymaj\u0105c obur\u0105cz strzelaj\u0105c\u0105 bro\u0144, a celuj\u0105c na wyczucie. Dobrzy specjali\u015bci potrafili tak strzela\u0107, a nie zapomnijmy, \u017ce \u017co\u0142nierze Batalionu to by\u0142a elita polskiej piechoty. Efekty takiego strzelania na kr\u00f3tkich dystansach by\u0142y czasami lepsze od strzelania tradycyjnego, a ju\u017c na pewno nie gorsze. Ale do takiego strzelania trzeba by\u0142o ch\u0142opa! Karabin z wod\u0105 w ch\u0142odnicy i ta\u015bm\u0105 naboi wa\u017cy\u0142 dobre dwadzie\u015bcia par\u0119 kilogram\u00f3w i ma\u0142o kto m\u00f3g\u0142 utrzyma\u0107 go przy strzelaniu (\u2026).<\/p><\/blockquote>\n

W Kurierze Skruda pisali\u015bmy o tym 19.12.2011 http:\/\/kurierskruda.pl\/index.php\/smierc-generala-von-fritsch-niemieckie-falszerstwa\/historia-regionu<\/span><\/a><\/strong><\/span><\/p>\n

Po kapitulacji Warszawy dosta\u0142 si\u0119 do niewoli niemieckiej, z kt\u00f3rej uciek\u0142. Przyby\u0142 do Piechowic, nast\u0119pnie uda\u0142 si\u0119 do Tczewa. Musia\u0142 si\u0119 ukrywa\u0107. Do chwili uzyskania kontaktu z podziemiem w 1941 roku, o kt\u00f3ry stara\u0142 si\u0119 od pierwszych dni pobytu w Tczewie, wykorzystywa\u0142 czas na nauk\u0119 j\u0119zyka angielskiego i niemieckiego, ksi\u0119gowo\u015bci i rysunku technicznego, oraz na zapoznawanie si\u0119 z literatur\u0105 polityczn\u0105 i religijn\u0105. Ju\u017c pod pseudonimem \u201eDrwal\u201d zorganizowa\u0142 i kierowa\u0142 Obwodem Tczew w ramach ZWZ. Wkr\u00f3tce rozbudowa\u0142 go do ram Inspektoratu. Kwiecie\u0144 1943 roku przyni\u00f3s\u0142 dekonspiracj\u0119 przez Gestapo. Unikn\u0105\u0142 jednak aresztowania.<\/p>\n

Z rozkazu podpu\u0142kownika Jana Pa\u0142ubickiego ps. \u201eJanusz\u201d, komendanta Okr\u0119gu Pomorze AK, pod ps. \u201eGrab\u201d przej\u0105\u0142 dow\u00f3dztwo oddzia\u0142u partyzanckiego pod kryptonimem \u201e\u015awierki\u201d w Borach Tucholskich, zorganizowanego i dotychczas prowadzonego przez Stefana Gussa ps. \u201eDan\u201d (kt\u00f3ry otrzyma\u0142 rozkaz zorganizowania drugiego oddzia\u0142u pod krypt. \u201eJedliny\u201d). Do oddzia\u0142u licz\u0105cego w chwili przej\u0119cia 50 ludzi, w\u0142\u0105czy\u0142 w ci\u0105gu II-go p\u00f3\u0142rocza 1943 roku kilka innych mniejszych oddzia\u0142\u00f3w akowskich (B. Szczepa\u0144skiego ps. \u201eBr\u00f3dka\u201d, B. Welnera ps. \u201eDzik\u201d, P. Chorosza ps. \u201eTle\u0144\u201d, H. Bukowskiego ps. \u201eS\u00f3jka\u201d), kilka grup z organizacji spoza AK (F. K\u0142osa z \u201ePomorza\u201d, J. Sikorskiego, A. Kwiczora, Cz. Depki, B. Bigusa, z \u201eGryfa Pomorskiego\u201d). Przyj\u0105\u0142 tak\u017ce kilku pojedynczych ochotnik\u00f3w \u2013 Polak\u00f3w, 1 Francuza, i 1 Austriaka \u2013 dezertera z Wehrmachtu. Wprowadzi\u0142 w oddziale dyscyplin\u0119 wojskow\u0105 i regularne szkolenie w zakresie strzelania, pos\u0142ugiwania si\u0119 granatem, a przede wszystkim taktyki walki partyzanckiej (marsze, przeformowania, obserwacja, maskowanie, ubezpieczenie, dzia\u0142anie z zaskoczenia). Zadba\u0142 o regularne zaopatrzenie dzi\u0119ki bazie zorganizowanej w Lipinkach i o uzbrojenie, kt\u00f3re zdobywa\u0142 przede wszystkim poprzez \u0142\u0105czno\u015b\u0107 z Bydgoszcz\u0105. Zasilony tymi drogami i przeszkolony przez siebie oddzia\u0142, przekszta\u0142ci\u0142 \u201eGrab\u201d, zgodnie z rozkazem kmdta Okr\u0119gu, w oddzia\u0142 o wysokiej gotowo\u015bci bojowej, licz\u0105cy ok. 150 \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3ry stanowi\u0142 jako \u201e\u015awierki-101\u2033 g\u0142\u00f3wn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 utworzonego p\u00f3\u017aniej Zgrupowania pod krypt. \u201eCisy-100\u2033 (\u201eBory\u201d).<\/p>\n

\"Alojzy<\/a><\/p>\n

Alojzy ze swoim m\u0142odszym bratem \u2013 Ambro\u017cym, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 na Adriatyku w niemieckim u-bocie \u2013 po wcieleniu si\u0142\u0105 do armii niemieckiej.<\/p>\n<\/div>\n

Pod Jego dow\u00f3dztwem przeprowadzono kilkadziesi\u0105t wi\u0119kszych i mniejszych akcji zwiadowczo-rekwizycyjnych, jedn\u0105 akcj\u0119 odwetow\u0105 na Niemcu o nazwisku Hartzberg, jako szczeg\u00f3lnym prze\u015bladowcy Polak\u00f3w i kilka akcji zbrojnych, z kt\u00f3rych najwi\u0119ksz\u0105 i w pe\u0142ni zwyci\u0119sk\u0105 by\u0142a akcja w dn. 21-22 wrze\u015bnia 1944 roku w Czersku \u015awieckim. Po\u0142\u0105czone si\u0142y \u201e\u015awierk\u00f3w\u201d, zwiadu oddzia\u0142u \u201eJedliny\u201d oraz desantu polsko-radzieckiego kapitana Kazimierza Waluka i porucznika Stanis\u0142awa Mikielewicza zaatakowa\u0142y pod dow\u00f3dztwem \u201eGraba\u201d kwatery niemieckich lotnik\u00f3w dla poligonu lotniczego \u201eBombenplatz\u201d w pobliskim Bursztynowie, zdobywaj\u0105c znaczn\u0105 ilo\u015b\u0107 broni i amunicji, \u017cywno\u015bci i odzie\u017cy bez strat w ludziach i zadaj\u0105c nieprzyjacielowi straty 10 zabitych i kilkunastu rannych. Akcja ta mia\u0142a znaczenie presti\u017cowe jako wyraz solidarno\u015bci partyzant\u00f3w pomorskich z Powstaniem Warszawskim. Pod dow\u00f3dztwem wujka Bruskiego \u201e\u015awierki\u201d stoczy\u0142y r\u00f3wnie\u017c kilka powa\u017cnych boj\u00f3w: w dn. 12-15 kwietnia 1944 roku w okolicach \u015awiecia, zako\u0144czony zwyci\u0119stwem pomimo u\u017cycia przez Niemc\u00f3w broni pancernej; w dn. 8 maja 1944 roku, w D\u0119biej G\u00f3rze k. Osieka z ob\u0142aw\u0105 oddzia\u0142\u00f3w Jagdkomando podczas odbioru broni i amunicji, z r\u00f3wnymi stratami po obu stronach; w dn. 9 maja 1944 roku w okolicach Lipinek, gdzie pomimo znacznej przewagi nieprzyjaciela \u201eGrab\u201d nie dopu\u015bci\u0142 do rozbicia pododdzia\u0142\u00f3w; w dn. 27-28 pa\u017adziernika 1944 roku najci\u0119\u017cszy b\u00f3j w okolicach B\u0142\u0119dna-Starej Rzeki, w kt\u00f3rym wyprowadzi\u0142 Oddzia\u0142 z okr\u0105\u017cenia ze strat\u0105 kilkunastu partyzant\u00f3w i 2 zwiadowc\u00f3w radzieckich. Kl\u0119ska ta, jak te\u017c rozbicie oddzia\u0142u zwiadowc\u00f3w spowodowa\u0142y, \u017ce \u201eGrab\u201d rozformowa\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 Zgrupowania i pozosta\u0142 w lesie ze zredukowanym do 18 ludzi odzia\u0142em kadrowym.<\/p>\n

Zaatakowany przez Niemc\u00f3w w dn. 29-30 grudnia 1944 roku nie podj\u0105\u0142 walki, wymkn\u0105\u0142 si\u0119 z okr\u0105\u017cenia na um\u00f3wiony punkt zbiorczy. Oko\u0142o 17 stycznia 1945 roku, na czele reszty tego oddzia\u0142u stoczy\u0142 ostatni\u0105 narzucon\u0105 walk\u0119 z patrolem Wehrmachtu w rejonie \u015awiecia, z trudem odrywaj\u0105c si\u0119 od wroga. W dn. 19 stycznia 1945 roku przedosta\u0142 si\u0119 ze swoimi \u017co\u0142nierzami w okolice Maksymilianowa i tam ostatecznie rozwi\u0105za\u0142 oddzia\u0142 \u201e\u015awierki\u201d. Rozkazem Dow\u00f3dcy Si\u0142 Zbrojnych w Kraju z dnia 1 stycznia 1945 roku otrzyma\u0142 awans do stopnia porucznika.<\/p>\n

Po zdobyciu Bydgoszczy przez Armi\u0119 Czerwon\u0105 i wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aj\u0105ce z ni\u0105 Wojsko Polskie porucznik Bruski ujawni\u0142 si\u0119 wraz ze swoja grup\u0105 przed polsk\u0105 grup\u0105 operacyjn\u0105. Zosta\u0142 wtedy zmobilizowany do s\u0142u\u017cby w LWP i otrzyma\u0142 zadanie zorganizowania obozu Zimne Wody dla ok. 300 niemieckich je\u0144c\u00f3w (przewa\u017cnie SS-man\u00f3w), do kt\u00f3rych po za\u0142amaniu si\u0119 frontu niemieckiego do\u0142\u0105czono liczne grupy internowanych Niemc\u00f3w. Zadanie to wykona\u0142 przy pomocy swoich by\u0142ych podkomendnych (w tym zast\u0119pcy w dowodzeniu \u201e\u015awierkami\u201d ppor. Henryka Szymanowicza ps. \u201eMarek\u201d) i dw\u00f3ch by\u0142ych je\u0144c\u00f3w obozu Woldenberg \u2013 por. art. Jerzego Wr\u00f3blewskiego i ppor. mar. Zbigniewa Smole\u0144skiego.
\nW trudnych warunkach (du\u017ca liczba niemieckich je\u0144c\u00f3w, grupa niezdyscyplinowanych, o niskim morale ludzi przydzielonych r\u00f3wnie\u017c do sk\u0142adu obs\u0142ugi obozu) stara\u0142 si\u0119 wprowadzi\u0107 karno\u015b\u0107 i praworz\u0105dno\u015b\u0107. Niestety dalsza dzia\u0142alno\u015b\u0107 w obozie z czasem sta\u0142a si\u0119 dla wujka niemo\u017cliwo\u015bci\u0105, a ucieczka \u2013 konieczno\u015bci\u0105. Zmar\u0142y w 1992 roku Zbigniew Raszewski, autor \u201ePami\u0119tnika gapia. Bydgoszcz jak\u0105 pami\u0119tam z lat 1930-1945\u201d tak pisze o sytuacji wujka w Zimnych Wodach:<\/p>\n

(\u2026) W\u0142adza \u201eludowa\u201d w nagrod\u0119 mianowa\u0142a go komendantem obozu w Zimnych Wodach. Z pocz\u0105tku Bruski usi\u0142owa\u0142 zaprowadzi\u0107 tam jaki\u015b porz\u0105dek. Wnet si\u0119 jednak przekona\u0142, \u017ce przekracza to jego mo\u017cliwo\u015bci, gdy\u017c co wiecz\u00f3r bandy pijanych \u017co\u0142nierzy rosyjskich po prostu wpada\u0142y do obozu, \u017ceby gwa\u0142ci\u0107 uwi\u0119zione tam kobiety, nie zwa\u017caj\u0105c ani na pro\u015bby, ani na gro\u017aby, komendy. Nie odnosi\u0142y te\u017c skutku \u017cadne interwencje u w\u0142adz zwierzchnich (\u2026).<\/p><\/blockquote>\n

Z kolei Zbigniew Biega\u0144ski w swojej ksi\u0105\u017cce \u201eW smudze kainowego cienia. Skazani na \u015bmier\u0107 przez s\u0105dy wojskowe na obszarze wojew\u00f3dztwa pomorskiego (bydgoskiego) w latach 1945 \u2013 1955\u201d pisze, \u017ce Bruski nie godzi\u0142 si\u0119 na gwa\u0142ty na Niemkach, jak i w og\u00f3le z zadaniami jakie spe\u0142nia\u0142 ob\u00f3z. Spowodowa\u0142o to niech\u0119\u0107 oraz fa\u0142szywe oskar\u017cenia ze strony stra\u017cnik\u00f3w powi\u0105zanych z UB. Sytuacja coraz bardziej si\u0119 zaostrza\u0142a, a\u017c w ko\u0144cu Alojzy Bruski wraz ze swoimi podkomendnymi zdecydowa\u0142: uciekamy w las. Przygotowali oni jedn\u0105 z najwi\u0119kszych dezercji z Ludowego Wojska Polskiego. W nocy z 29 na 30 kwietnia 1945 roku do lasu, pr\u00f3cz Bruskiego posz\u0142o jeszcze oko\u0142o 30 \u017co\u0142nierzy, z kt\u00f3rych uformowa\u0142 On nowy oddzia\u0142 uzbrojony w dwa karabiny maszynowe, 6 automat\u00f3w i karabiny r\u0119czne. W le\u015bnicz\u00f3wce Emilianowo na terenie Puszczy Bydgoskiej zaprzysi\u0119\u017cono na Rot\u0119 AK oddzia\u0142 partyzancki \u201e\u015awierki II\u201d w sile 35 partyzant\u00f3w, w tym 3 oficer\u00f3w: por. Alojzy Bruski ps. \u201eBuk\u201d, ppor. Zbigniew Smole\u0144ski ps. \u201e\u017buraw\u201d, ppor. Jerzy Wr\u00f3blewski ps. \u201eKruk\u201d.<\/p>\n

Dzia\u0142ania oddzia\u0142u mia\u0142y na celu ochron\u0119 ludno\u015bci przed maruderami sowieckimi. Wa\u017cniejsze starcia \u201e\u015awierk\u00f3w II\u201d z grabie\u017ccami sowieckimi mia\u0142y miejsce 6 maja 1945 roku w okolicach Nowej Wsi Wielkiej, 6 lub 7 maja w m. Chro\u015bna, 8 maja 1945 roku we wsi Pszcz\u00f3\u0142czyn pod \u0141abiszynem, 13 maja 1945 roku w pobli\u017cu Brzozy Bydgoskiej. Ostatni\u0105 walk\u0119 ze zmilitaryzowan\u0105 jednostk\u0105 NKWD, w wyniku kt\u00f3rej Oddzia\u0142 zosta\u0142 rozbity (w jej trakcie poleg\u0142 ppor. Jerzy Wr\u00f3blewski), stoczono w po\u0142owie maja 1945 roku w m. Kabat. Wujek Alojzy Bruski i Zbigniew Smole\u0144ski zostali aresztowani pod zarzutem dezercji 7 czerwca 1945 roku w Bydgoszczy przez WUBP wraz z 3 swoimi podkomendnymi. Dnia 21 grudnia 1945 roku us\u0142ysza\u0142 On wyrok 10 lat pozbawienia wolno\u015bci. Po osadzeniu w wi\u0119zieniu we Wronkach Wujek zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 z pro\u015bb\u0105 o u\u0142askawienie do prezydenta Boles\u0142awa Bieruta. Wkr\u00f3tce, po osobistej sugestii Bieruta, \u017ce wyrok dla Bruskiego jest zbyt \u0142agodny, S\u0105d Wojskowy w Poznaniu skaza\u0142 Go na kar\u0119 najwy\u017csz\u0105.<\/p>\n

\"Decyzja<\/a><\/p>\n

Przed \u015bmierci\u0105 uzyska\u0142 pozwolenie na zobaczenie si\u0119 ze swoim bratem \u2013 wujkiem J\u00f3zefem Bruskim (ksi\u0119dzem). Do Niego by\u0142 te\u017c zaadresowany list od o. Makarego, ostatniego spowiednika Alojzego. Pisze w nim tak:<\/p>\n

(\u2026) Czu\u0142 si\u0119 bardzo szcz\u0119\u015bliwy (Jego s\u0142owa), \u017ce m\u00f3g\u0142 przyj\u0105\u0107 w tak wa\u017cnej dla Siebie chwili \u015bw. Sakramenta. Dzi\u0119kuje Rodzinie za wszystko i usilnie prosi, aby nie rozpacza\u0107 po Nim, bo idzie pe\u0142en nadziei w to \u017cycie, gdzie spotka nied\u0142ugo znowu Wszystkich Swoich (Jego s\u0142owa). Zachowa\u0142 ca\u0142kowity spok\u00f3j jaki mu dawa\u0142a g\u0142\u0119boka wiara i Komunia \u015bw. (\u2026).<\/p><\/blockquote>\n

W\u0142adze wronieckiego wi\u0119zienia nie zezwoli\u0142y na ostatni\u0105 wol\u0119 wujka \u2013 chcia\u0142, by przy egzekucji by\u0142 obecny ksi\u0105dz. O godzinie 18:16, dnia 17 wrze\u015bnia 1946 roku pluton egzekucyjny wykona\u0142 wyrok. Porucznik Bruski pad\u0142. Wujek Alojzy zosta\u0142 po\u015bmiertnie awansowany do stopnia kapitana. Jest kawalerem Orderu Virtuti Militari V klasy, Krzy\u017ca Walecznych, Srebrnego Krzy\u017ca Zas\u0142ugi z Mieczami oraz Krzy\u017ca Orderu Odrodzenia Polski. Od lat wszystkie pokolenia mojej rodziny dorastaj\u0105 w kulcie \u201eGraba\u201d. Polaka, kt\u00f3ry udowodni\u0142, \u017ce warto bi\u0107 si\u0119 o Ojczyzn\u0119\u2026 Polaka, kt\u00f3ry swoj\u0105 postaw\u0105 udowodni\u0142, \u017ce w najstraszniejszych momentach warto pozosta\u0107 cz\u0142owiekiem\u2026 Wreszcie Polaka, kt\u00f3ry udowodni\u0142, \u017ce marzenia nie maj\u0105 ceny\u2026<\/p>\n

\"Protok\u00f3\u0142<\/a><\/p>\n

Opracowa\u0142em dzi\u0119ki pomocy Jana Wyrowi\u0144skiego<\/em><\/p>\n

Mateusz Konkolewski<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jak zwykle trafny komentarz Pana Andrzeja Konowrockiego mobilizuje nas do rozszerzenia tematu. Komentarz: „103 Batalion Strzelcow walczy\u0142 pod wsi\u0105 Cyganka w dn 14.09.1939, a ju\u017c 15.09.39 stoczy\u0142 boj z niemiecka kolumna pancerna gen von Fritsha w Cech\u00f3wce. W walce tej wyro\u017cni\u0142 si\u0119 por. Alojzy Bruski- Kaszub z okolic Chojnic.15.09.1939 Niemcy…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6246,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[1289,694,1294,606,1292,1291,1297,1296,695,1295,1293,1290],"class_list":["post-6243","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia-regionu","tag-alojzy-bruski","tag-cechowka","tag-chojnice","tag-cyganka","tag-dziemiany","tag-gryf-pomorski","tag-kapitan-goralczyk","tag-koscierzyna","tag-milosna","tag-piechowice","tag-wiezienie-wroki","tag-zolnierze-wykleci"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/kurierskruda.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6243"}],"collection":[{"href":"http:\/\/kurierskruda.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/kurierskruda.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/kurierskruda.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/kurierskruda.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6243"}],"version-history":[{"count":8,"href":"http:\/\/kurierskruda.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6243\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6253,"href":"http:\/\/kurierskruda.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6243\/revisions\/6253"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/kurierskruda.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6246"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/kurierskruda.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6243"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/kurierskruda.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6243"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/kurierskruda.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6243"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}