{"id":387,"date":"2010-10-01T00:05:15","date_gmt":"2010-09-30T22:05:15","guid":{"rendered":"http:\/\/kurierskruda.pl\/?p=387"},"modified":"2011-07-28T11:45:44","modified_gmt":"2011-07-28T09:45:44","slug":"swidermajer-czyli-ratujmy-halinow","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/kurierskruda.pl\/index.php\/swidermajer-czyli-ratujmy-halinow\/historia-regionu","title":{"rendered":"\u015awiderMajer czyli RATUJMY HALIN\u00d3W !"},"content":{"rendered":"<p><strong>[singlepic id=56 w=150 h=120 float=left]\u015aWIDERMAJER w Halinowie (od 1911) (dawniej pow. Otwock)\u00a0 \u015awidermajer, czyli drewniana architektura linii otwockiej.<\/strong><\/p>\n<p>Rozbudowa Brzeg\u00f3w Andriollego i dynamiczny rozw\u00f3j pobliskiego Otwocka na prze\u0142omie XIX i XX wieku, a tak\u017ce rozw\u00f3j na pocz\u0105tku XX wieku letnisk po\u0142o\u017conych wzd\u0142u\u017c linii nadwi\u015bla\u0144skiej kolei szeroko i w\u0105skotorowej, spowodowa\u0142, \u017ce w\u0142a\u015bciciele i budowniczowie powstaj\u0105cych licznie nowych pensjonat\u00f3w, willi czy sanatori\u00f3w podchwycili i rozwijali wed\u0142ug w\u0142asnych koncepcji ornamentyk\u0119 zapocz\u0105tkowan\u0105 przez <strong>Elwiro Micha\u0142a Andriollego<\/strong> w Brzegach. <!--more-->Ten charakterystyczny dla Andriollego i jego na\u015bladowc\u00f3w, spos\u00f3b budowania i zdobienia dom\u00f3w bywa\u0142 przez osoby pisz\u0105ce o nim lub o regionie r\u00f3\u017cnie nazywany. W literaturze pojawiaj\u0105 si\u0119 wi\u0119c okre\u015blenia: dworek Andriollego, andrioll\u00f3wka, dworki Andriollego, wille Andriollego, andrioll\u00f3wki, architektura Andriollowskich Brzeg\u00f3w, styl Andriollego, domy w stylu Andriollego, styl nad\u015bwidrza\u0144ski, domy nad\u015bwidrza\u0144skie, domy w stylu nad\u015bwidrza\u0144skim, styl otwocki, drewniane budownictwo otwockie, drewniana architektura Otwocka, letniskowa architektura nad\u015bwidrza\u0144ska, drewniana architektura linii otwockiej, drewniana architektura letniskowa linii otwockiej, budownictwo drewniane linii otwockiej, otwockie drewniane domy letniskowe, pensjonaty linii otwockiej, drewniane wille linii otwockiej, wille, letniaki czy okre\u015blenie poety styl \u015bwidermajer, a nawet w odniesieniu do drewnianej architektury J\u00f3zefowa &#8211; j\u00f3zefmajer lub z powodu przeludnienia w latach powojennych dom nazywano potocznie &#8211; pekinem lub po prostu drewniakiem. Niew\u0105tpliwie ka\u017cde z wymienionych okre\u015ble\u0144 posiada swoje uzasadnienie, ale wydaje si\u0119 , \u017ce \u017cadna nazwa nie okre\u015bla w pe\u0142ni opisywanego zjawiska jakim by\u0142o powstawanie drewnianej architektury w bardzo kr\u00f3tkim okresie czasu, na okre\u015blonym terenie, w latach, gdy modne i popularne by\u0142y LETNISKA PODWARSZAWSKIE ORAZ MIASTA OGRODY. Wydaje si\u0119 natomiast, i\u017c nazwa \u015bwidermajer sta\u0142a si\u0119 nazw\u0105 najbardziej znan\u0105, popularn\u0105 i medialn\u0105 dla okre\u015blenia wsp\u00f3lnych cech architektury drewnianej linii otwockiej. <strong>Sk\u0105d nazwa \u015bwidermajer ? <\/strong>Poeta <strong>Konstanty Ildefons Ga\u0142czy\u0144ski<\/strong>, kt\u00f3ry mieszka\u0142 w Aninie w latach 1936-1939 w wierszu pt.&#8221;Wycieczka do \u015awidra&#8221; tak opisywa\u0142 swoje wra\u017cenia:<\/p>\n<p><em>Jest willowa miejscowo\u015b\u0107,<br \/>\nNazywa si\u0119 gro\u017anie \u015awider,<br \/>\nRzeczka tej samej nazwy<br \/>\nL\u015bni za willami w tyle;<\/em><\/p>\n<p><em>Tutaj noc\u0105 sierpniow\u0105,<br \/>\nGdy pod gwiazdami id\u0119,<br \/>\nSpadaj\u0105 niekt\u00f3re gwiazdy,<br \/>\nAle nie na te wille<\/em><\/p>\n<p><em>\/&#8230;\/<\/em><\/p>\n<p><em>Te wille, jak w\u00f3jt podaje,<br \/>\nS\u0105 w stylu &#8222;\u015bwidermajer&#8221;.<\/em><\/p>\n<p><em>\/&#8230;\/<\/em><\/p>\n<p>W obecnych czasach spotykamy si\u0119 coraz cz\u0119\u015bciej z zainteresowaniem mieszka\u0144c\u00f3w i z pozytywnymi przyk\u0142adami troski o tradycj\u0119 architektoniczn\u0105 w naszym regionie. Stare budynki bywaj\u0105 odnawiane, a niekt\u00f3re nowe budynki posiadaj\u0105 stylizacj\u0119 \u015bwidermajer. Z pewno\u015bci\u0105 cieszy fakt, \u017ce wok\u00f3\u0142 nas pojawiaj\u0105 si\u0119 entuzja\u015bci i pasjonaci, kt\u00f3rzy dostrzegaj\u0105 pi\u0119kno w drewnianej architekturze naszego regionu, \u017ce niekt\u00f3rym drewnianym domom pieczo\u0142owicie przywracany jest blask dawnego pi\u0119kna. &#8211; napisa\u0142 Robert Lewandowski<\/p>\n<p>Szkoda \u017ce ta moda szerokim \u0142ukiem omija gmin\u0119 Halin\u00f3w. W ostatnich latach dopuszczono do rozbi\u00f3rki kilku dom\u00f3w b\u0119d\u0105cych klasycznym przyk\u0142adem spu\u015bcizny <strong>Androllego<\/strong>. Kolejne w\u0142adze gminy nie dostrzegaj\u0105 konieczno\u015bci obj\u0119cia tego rodzaju architektury opiek\u0105 konserwatorsk\u0105 ( tak jakby gmina Halin\u00f3w obfitowa\u0142a w nadmiar zabytk\u00f3w architektury ) co w konsekwencji skutkuje bezkrytycznym pozwoleniem na dewastacj\u0119 i rozbi\u00f3rk\u0119 obiekt\u00f3w o du\u017cej warto\u015bci architektonicznej i historycznej. W naszej gminie sprawdza si\u0119 powiedzenie o krytycznym stosunku do dokona\u0144 ojc\u00f3w a jednocze\u015bnie do dziwnej t\u0119sknoty za dokonaniami dziadk\u00f3w. Up\u0142ynie kolejne par\u0119 lat i nasze dzieci \u0142api\u0105c si\u0119 za g\u0142ow\u0119 przekln\u0105 bezmy\u015bln\u0105 polityk\u0119 urbanistyczn\u0105 dzisiejszych w\u0142adz. <strong>Ratujmy MIASTO OGR\u00d3D, ratujmy Halin\u00f3w !.<\/strong><\/p>\n<p>Po ni\u017cej prezentujemy przyk\u0142ady drewnianej zabudowy Halinowa z prze\u0142omu XIX i XX w. Niestety wielu dom\u00f3w ju\u017c nie ma, a wiele znajduje si\u0119 w op\u0142akanym stanie.<\/p>\n<p>Drewniane domy i wille letniskowe budowane w Halinowie i okolicach od 1911 roku. Zdj\u0119cia pochodz\u0105 z ksi\u0105\u017cki &#8222;Halin\u00f3w dawniej Skruda&#8221; E. Dziumak, M. Raciborska. Wyd. ZAGRODA 2008 r.<\/p>\n<p>[nggallery id=11]<\/p>\n<p>[singlepic id=57 w=150 h=120 float=left]<strong>Elwiro Micha\u0142 Andriolli<\/strong> ur. w Wilnie, ojciec W\u0142och, \u017cy\u0142 w latach 1836-1893, powstaniec 1863 r., zes\u0142aniec syberyjski. W1873 r. kupi\u0142 koloni\u0119 Stasin\u00f3w ko\u0142o Mi\u0144ska Mazowieckiego.<br \/>\nBy\u0142 romantykiem, prekursorem pozytywizmu, najbardziej znanym autorem ilustracji &#8222;Pana Tadeusza&#8221; i wielu innych. Zapocz\u0105tkowa\u0142 istnienie stylu nadwi\u015bla\u0144skiego w budownictwie tzw. \u015bwidermajer. Dzia\u0142a\u0142 i tworzy\u0142 w obszarze mi\u0119dzy Warszaw\u0105, Mi\u0144skiem Mazowieckim, Ka\u0142uszynem, Otwockiem, Karczewem i Na\u0142\u0119czowem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[singlepic id=56 w=150 h=120 float=left]\u015aWIDERMAJER w Halinowie (od 1911) (dawniej pow. Otwock)\u00a0 \u015awidermajer, czyli drewniana architektura linii otwockiej. Rozbudowa Brzeg\u00f3w Andriollego i dynamiczny rozw\u00f3j pobliskiego Otwocka na prze\u0142omie XIX i XX wieku, a tak\u017ce rozw\u00f3j na pocz\u0105tku XX wieku letnisk po\u0142o\u017conych wzd\u0142u\u017c linii nadwi\u015bla\u0144skiej kolei szeroko i w\u0105skotorowej, spowodowa\u0142, \u017ce&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6409,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[118,124,80,126,7,123,119,122,125],"class_list":["post-387","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia-regionu","tag-androllini","tag-architektura-drewniana","tag-cisie","tag-galczynski","tag-halinow","tag-jozefow-2","tag-otwock","tag-swidermajer","tag-swobodnaprzestrzen"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/kurierskruda.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/387"}],"collection":[{"href":"http:\/\/kurierskruda.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/kurierskruda.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/kurierskruda.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/kurierskruda.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=387"}],"version-history":[{"count":17,"href":"http:\/\/kurierskruda.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/387\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6408,"href":"http:\/\/kurierskruda.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/387\/revisions\/6408"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/kurierskruda.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6409"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/kurierskruda.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=387"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/kurierskruda.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=387"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/kurierskruda.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=387"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}